Astronomia radiowa

Radioastronomia narodziła się w latach 40. naszego wieku, kiedy zupełnie przypadkowo odebrano [pierwsze kosmiczne sygnały radiowe. Dziś wiadomo, że wiele różnego typu obiektów astronomicznych – od Słońca po galaktyki, nawet cały Wszechświat – wysyła fale radiowe. Szczęśliwie, fale radiowe bez przeszkód przechodzą przez atmosferę ziemską, dlatego można prowadzić obserwacje w dziedzinie radiowej z powierzchni Ziemi. W tym celu buduje się duże radioteleskopy. Obserwacje radiowe można prowadzić w dzień i w nocy niezależnie od warunków pogodowych, gdyż fale radiowe przenikają również przez gęste chmury.

Radioteleskop działa podobnie jak teleskop optyczny. Zwierciadło ma za zadanie skupić w ognisku fale radiowe dochodzące z jednego kierunku na niebie. Umieszczony w ognisku zwierciadła detektor jest ustawiony na odbiór sygnałów radiowych o wybranej długości fali. Odebrane sygnały można potem zamienić na dogodną kolorową mapę badanego obiektu, na której barwy informują nas jedynie o tym, jak silny jest w danym miejscu sygnał radiowy badanej długości fali. Fale radiowe są powszechnie używane do wszelkiego typu komunikowania się, więc pewne zakresy tych fal są specjalnie zarezerwowane dla radioastronomii, aby nie wprowadzać ziemskich zakłóceń.

Najczęściej radioteleskop składa się z ogromnej czaszy lub układu odbiorników umieszczonych w jednej płaszczyźnie. Czasza spełnia taka samą rolę , jak wklęsłe lustro w optycznym teleskopie zwierciadlanym i im jest większa, tym słabszy sygnał może zarejestrować.

Fale radiowe są dużo dłuższe od fal świetlnych, więc należałoby proporcjonalnie powiększyć rozmiar teleskopu, aby otrzymać równie precyzyjną mapę radiową źródła, jak obrazów uzyskanych dzięki dużym teleskopom optycznym. To wymagało by skonstruowania czaszy o wielokilometrowej średnicy, co jest oczywiście niemożliwe z powodów technicznych. Radioastronomowie rozwiązali ten problem poprzez łączenie wielu pojedynczych radioteleskopów w jeden synchronicznie działający instrument zwany radiointerferometru. Łączny sygnał ze wszystkich radioteleskopów wchodzących w skład radiointerferometru jest doprowadzany do wspólnego odbiornika połączonego komputerem. W niektórych radiointerferometrach radioteleskopy znajdują się w ogromnych odległościach od siebie, np. w różnych krajach, a nawet na różnych kontynentach.



Czasza radioteleskopu zabiera fale radiowe w odbiorniku umieszczonym w ognisku teleskopu. Potem sygnały radiowe są przesyłane do urządzeń wzmacniających i rejestrujących, a następnie- do urządzenia przetwarzającego sygnał, np. na konturową mapę radiową badanego obszaru nieba.

Dlaczego Księżyc na horyzoncie i zachodzące Słońce są duże ? Księżyc i Słońce nisko nad horyzontem nie są wcale większe, niż wtedy, gdy są wysoko na niebie. Rzeczywista wielkość obiektów oceniana jest na podstawie ich rozmiarów kątowych i wiedzy o odleglości, w jakich się znajdują. A skoro wydaje się, że sfera nad głową jest bliżej niż na horyzoncie, a średnica kątowa Księżyca jest zawsze taka sama, więc na horyzoncie Księżyc wydaje się większy.

Nasa

Jet Propulsion Labolatory

Astronomia

Astronomia i kosmologia

Astronautyka

Wyższa Szkoła Informatyki

Ślepi obserwatorzy nieba

Ludzie, których idee ukształtowały nasz obraz Wszechświata

Miałem ostatnio sposobność zapoznać się z książką autorstwa Rocky Kolba, pod tytułem "Ślepi obserwatorzy nieba". Autor jest, czego możemy dowiedzieć się z okładki, szefem Centrum Astrofizyki Elementarnej w Laboratorium Fermiego, a przy tym profesorem astronomii i astrofizyki na Uniwersytecie Chicagowskim.
Podobnie jak w przypadku czytanego nieco wcześniej przeze mnie "Przewrotu kopernikańskiego", niniejszą książkę przełożył Piotr Amsterdamski. Tym razem tematem przewodnim jest cytat z jednego z największych astronomów w dziejach ludzkości, Tychona Brahe: "O tępe umysły. O ślepi obserwatorzy nieba.". Jak nietrudno się domyśleć, autor na kartach swojej książki zabiera nas w świat ludzkich pomyłek, błędnych interpretacji, ale również wielkich odkryć, które choć mniej lub...

PTA wydaje czasopismo Urania-Postępy Astronomii, wspólnie z Polskim Towarzystwem Miłośników Astronomii. Jest to dwumiesięcznik upowszechniający wiedzę astronomiczną, pisany przez wybitnych specjalistów z różnych działów astronomii.

Profesor Bohdan Paczyński doktorem honoris causa Uniwersytetu Mikołaja Kopernika Andrzej Woszczyk

Czarne dziury: rozmowa,której nie było Marek Abramowicz

Pierwotne czarne dziury Agnieszka Janiuk

Arystotelesowska Strageria— miejsce narodzin fizyki Elżbieta Nawrocka, Włodzimierz Nawrocki

Copyright & Copy PTA | Design by Agata Poniatowska
Sponsored by Samba-AnaCom